Gió mùa & rét
Rét nàng Bân tháng ba: câu chuyện dân gian và giải thích khí tượng
Rét nàng Bân là đợt rét muộn khoảng tháng 3 âm lịch ở miền Bắc, gắn truyện nàng Bân may áo cho chồng; khí tượng gọi là đợt không khí lạnh cuối mùa.
#ca dao thời tiết
Gió mùa & rét
Đọc trời dân gian
Chuồn chuồn bay thấp thì mưa: câu ca dao này có cơ sở khoa học không
Chuồn chuồn bay thấp trước mưa vì côn trùng nhỏ, mồi của chúng, bị độ ẩm và luồng khí đi xuống giữ sát đất. Có cơ sở một phần nhưng không đúng tuyệt đối.
Đọc trời dân gian
Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ: vì sao ráng vàng có thể báo bão
Ráng mỡ gà là màu vàng óng lúc hoàng hôn do nắng chiếu lên mây ti rất cao, loại mây hay toả ở rìa cơn bão. Có cơ sở, nhưng không phải ráng vàng nào cũng báo bão
Đọc trời dân gian
Mây xanh thì nắng, mây trắng thì mưa: hiểu câu ca dao cho đúng
Mây xanh là trời xanh mây mỏng báo nắng; mây trắng là mây tích dày dựng cao có thể thành dông. Câu ca dao đúng một phần, có nhiều cách hiểu khác nhau.
Đọc trời dân gian
Kiến tha trứng lên cao, kiến cánh vỡ tổ: côn trùng báo mưa thế nào
Kiến tha trứng lên cao khi đất và không khí ẩm hơn, tổ có nguy cơ ngập, điều hay xảy ra trước mưa lớn. Kiến cánh bay đàn vào tối oi ẩm. Cơ sở và giới hạn.
Đọc trời dân gian
Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt: kinh nghiệm mùa lũ Bắc Bộ
Tháng 7 âm lịch là cao điểm mưa bão miền Bắc; kiến bò lên cao cho thấy đất đã no nước, mưa tiếp dễ ngập. Câu ca dao có cơ sở được thuỷ văn học xác nhận.
Đọc trời dân gian
Trăng quầng thì hạn, trăng tán thì mưa: đúng hay sai theo khí tượng
Quầng trăng do mây ti tầng, thường đi trước hệ thống gây mưa, nên nhiều nơi coi là dấu hiệu sắp mưa, ngược vế quầng thì hạn. Phân biệt quầng với tán.
Đọc trời dân gian
Mống cụt, mây kéo lên ngàn: cách người đi biển Việt Nam đọc trời
Ngư dân đọc trời bằng mống cụt ở hướng biển, mây kéo từ biển vào núi, sóng lừng đập bờ khi gió còn nhẹ. Sóng lừng báo bão xa là dấu hiệu có cơ sở nhất.
Đọc trời dân gian
Câu dân gian về thời tiết nào sai: kinh nghiệm địa phương không áp chung
Phần lớn câu đọc trời sai vì bị dùng ngoài vùng, ngoài mùa nó ra đời. Bốn nhóm kinh nghiệm, thiên kiến khiến câu sai vẫn sống và cách tự kiểm chứng.